Δευτέρα, 19 Οκτωβρίου 2015

60s - Η χρυσή δεκαετία στη διεθνή μουσική

Η δεκαετία του 1960 ήταν μια εποχή ανακατατάξεων στην κοινωνία, στη μόδα, στις τάσεις και ιδιαιτέρως στη μουσική. Πριν από το 1963 η μουσική «αντανακλούσε» ακόμη τον ήχο και το στυλ της προηγούμενης δεκαετίας και πολλές ηχογραφήσεις γίνονταν από καλλιτέχνες που είχαν κάνει επιτυχία τη δεκαετία του 1950, όπως ο Έλβις Πρίσλεϊ, ο Ρέι Τσαρλς και οι Everly Brothers. Το 1963 και τα επόμενα χρόνια μια σειρά από κοινωνικές επιρροές άλλαξε τη λαϊκή μουσική και γέννησε την πολυμορφία που βιώνουμε σήμερα. Η δολοφονία του προέδρου των ΗΠΑ Τζον Κένεντι, η κλιμάκωση του πολέμου στο Βιετνάμ και η εξάπλωση του Κινήματος υπέρ των Πολιτικών Δικαιωμάτων επηρέασε σε μεγάλο βαθμό την αμερικανική κουλτούρα και η μουσική άρχισε να αντικατοπτρίζει αυτή την αλλαγή. Η «βρετανική εισβολή» άρχισε επίσης γύρω στο 1963, με την είσοδο των Beatles στη μουσική σκηνή, ακολουθούμενους από φανατικούς οπαδούς τους.

Παρασκευή, 18 Σεπτεμβρίου 2015

Ελένη Καραΐνδρου - σφραγίδα στην Έβδομη Τέχνη

Η Ελένη Καραΐνδρου απέκτησε φήμη σε ολόκληρη την Ευρώπη από τη μουσική που συνέθεσε για τις περισσότερες ταινίες του Θόδωρου Αγγελόπουλου.
Η Ελληνίδα συνθέτις ωστόσο εργάσθηκε επίσης και με άλλους σκηνοθέτες όπως ο Κρις Μάρκερ, ο Ζυλ Ντασέν, ο Λευτέρης Ξανθόπουλος («Καλή πατρίδα, σύντροφε» 1986, βραβείο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης), ο Πάνος Κοκκινόπουλος κ.ά. Σήμερα θεωρείται μία από τις πιο διακεκριμένες συνθέτιδες της Ελλάδας και μία από τις πιο σημαντικές της εποχής μας παγκοσμίως.
Γεννήθηκε στο Τείχιο Φωκίδας το 1939, ένα μικρό χωριό, ακούγοντας τους ήχους της φύσης. «Ακόμη έχω τις αναμνήσεις της νιότης μου, τον ήχο του ανέμου, τη βροχή, τη σιωπή, το χιόνι και τη λαϊκή μουσική που συνήθιζα να ακούω στα διάφορα πανηγύρια, τα τραγούδια των αγροτών και φυσικά τις βυζαντινές μελωδίες στην εκκλησία».

Τετάρτη, 17 Ιουνίου 2015

Το Ρεμπέτικο του Ξαρχάκου και του Γκάτσου

Μια ελληνική ταινία το έναυσμα. Ο Κώστας Φέρρης ονειρεύτηκε να μεταφέρει στη μεγάλη οθόνη ένα έργο που να ακολουθεί όλη την πορεία του ρεμπέτικου τραγουδιού. Η ταινία έγινε. Το θέμα της, σε σενάριο του ίδιου και της Σωτηρίας Λεονάρδου, μια ρεμπέτισσα τραγουδίστρια, γεννημένη στη Σμύρνη του 1919, που έρχεται στην Αθήνα αναζητώντας την τύχη της. Περιπλανώμενη εκείνη, παράλληλα εκτυλίσσονται και τα δραματικά γεγονότα που θα καθορίσουν την ελληνική σύγχρονη Ιστορία της Ελλάδας – Μικρασιατική Καταστροφή, Παπάγος, έλευση της Δεξιάς, κ.ά. Η ταινία θεωρήθηκε επιτυχημένη και έλαβε την Αργυρή Άρκτο στο Φεστιβάλ του Βερολίνου (1984), ενώ στο Φεστιβάλ της Θεσσαλονίκης (1983) τα βραβεία καλύτερης ταινίας, πρώτου γυναικείου ρόλου (Σωτηρία Λεονάρδου), δεύτερου ανδρικού ρόλου (Δημήτρης Πουλικάκος), δεύτερου γυναικείου ρόλου (Θέμις Μπαζάκα) και το Ειδικό Βραβείο (Σταύρος Ξαρχάκος).
Μεγάλη ειρωνεία, η ταινία δεν απέσπασε κανένα βραβείο για τη μουσική της, παρότι τα τραγούδια θα συνδυάσουν τη μεγάλη εμπορική επιτυχία με την ποιότητα, παραμένοντας ανεξίτηλα στον χρόνο και αφήνοντας μια ανεκτίμητη παρακαταθήκη.

Τετάρτη, 22 Απριλίου 2015

Το βαλς για μια… άνοιξη

Το βαλς, στα Γαλλικά valse, προέρχεται από το γερμανικό ρήμα walzen που σημαίνει στροβιλίζομαι, χορεύω περιστρεφόμενος – η χαρακτηριστική κίνηση του χορού αυτού. Είναι σε χρόνο ¾ και ξεκίνησε αρχικά σε βραδύ ρυθμό, ενώ αργότερα, στην πρόσφατη μορφή του, προσέλαβε ζωηρό και γρήγορο ρυθμό, το λεγόμενο βιεννέζικο βαλς. Χορεύεται από ζευγάρια που περιστρέφονται διαγράφοντας κυκλική τροχιά. Είναι μια μορφή σύνθεσης που δεν προορίζεται για όρχηση αλλά για ενόργανη εκτέλεση. Χρησιμοποιήθηκε από τους  Φρεντερίκ. Σοπέν, Φραντς Λιστ, Γιοχάνες Μπραμς, Ρόμπερτ Σούμαν, Πιοτρ Ίλιτς Τσαϊκόφσκι κ.λπ. (εκφραστικό βαλς, μελαγχολικό, ευγενές, επιδεικτικό).

Κυριακή, 22 Μαρτίου 2015

Κομαντάντε Τσε Γκεβάρα


Ερνέστο Γκεβάρα, επονομαζόμενος Τσε. Μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες του 20ού αιώνα. Γεννήθηκε στο Ροσάριο το 1928 και πέθανε στη Βολιβία το 1967. Αργεντινός επαναστάτης που πολιτογραφήθηκε Κουβανός. Γιατρός, σύντροφος του Φιντέλ Κάστρο κατά την Κουβανική Επανάσταση (1956-1959), αργότερα αγωνίσθηκε για την ανάπτυξη επαναστατικών πυρήνων στη Λατινική Αμερική. Οργάνωσε και διηύθυνε μια ομάδα ανταρτών στη Βολιβία (1966-67). Κατά τη διάρκεια σύγκρουσης με τον βολιβιανό στρατό τραυματίστηκε, αιχμαλωτίστηκε και εκτελέστηκε. Τα οστά του μεταφέρθηκαν το 1997 στην Κούβα, στη Σάντα Κλάρα.

Πέμπτη, 19 Φεβρουαρίου 2015

Το ρεμπέτικο μεταναστεύει στην Αμερική

Η περίοδος από τα τέλη του 19ου ως τις αρχές του 20ού αιώνα ήταν από τις δυσκολότερες και οδυνηρότερες στην Ιστορία της νεότερης Ελλάδας. Τα οικονομικά προβλήματα που συσσωρεύονται μετά την κρίση του σταφιδικού ζητήματος, το οποίο προκάλεσε την κήρυξη της χώρας σε πτώχευση, το 1893, και την επιβολή του Διεθνούς Οικονομικού Ελέγχου (ΔΟΕ) δημιουργούν, σε συνδυασμό με την ήττα από τους Τούρκους στον Πόλεμο του 1897, συνθήκες απόγνωσης για τους αγρότες, και ιδιαίτερα για αυτούς της Πελοποννήσου.
Σε αυτά πρέπει να επισημανθεί ότι η τοκογλυφία δρούσε ανεξέλεγκτα, τόσο σε χρήμα, όπου ο τόκος έφθανε το 20%-30%, όσο και σε είδη όπως βούτυρο, γάλα και άλλα προϊόντα, φθάνοντας κάποιες φορές το 70%-80%, καθώς οι δανειστές πληρώνονταν από τους οφειλέτες τους και σε είδος.

Τετάρτη, 28 Ιανουαρίου 2015

Τζο Κόκερ - ένας θρύλος του ροκ και των μπλουζ

(20 Μαΐου 1944 - 22 Δεκεμβρίου 2014)
Ο Τζον Ρόμπερτ Κόκερ, όπως ήταν το πλήρες όνομά του, ανήκε σε μια γενιά που δεν είχε την πολυτέλεια να μεγαλώσει σε ένα περιβάλλον με έντονα καλλιτεχνικά ερεθίσματα. Γιος δημοσίου υπαλλήλου, ασχολήθηκε από τη νεαρή του ηλικία ως τεχνικός εγκαταστάσεων φυσικού αερίου. Παράλληλα, μολονότι η δουλειά του ήταν πολύωρη και κουραστική, ο Κόκερ, ζώντας σχεδόν διπλή ζωή, τα βράδια τραγουδούσε στις παμπ του Λονδίνου. Στα 16 του χρόνια, με το καλλιτεχνικό ψευδώνυμο Vance Arnold, «έστησε» το πρώτο του συγκρότημα. Είχε αντιληφθεί από τότε ότι η μεγαλύτερη ίσως αρετή του ήταν η τραχιά, «λασπωμένη», σύμφωνα με τους ειδικούς, φωνή του, που τον βοηθούσε στις διασκευές πασίγνωστων τραγουδιών, κάτι που την εποχή εκείνη ήταν πολύ διαδεδομένο.

Δευτέρα, 12 Ιανουαρίου 2015

Πλάθιδο Ντομίνγκο, ο βασιλιάς της όπερας

Μαδρίτη, Ιανουάριος 1941.
Ισπανός τενόρος που έχει ερμηνεύσει όλο το λυρικό ρεπερτόριο, από τον Χαίντελ ως τον Βάγκνερ. Ακατάπαυστα δραστήριος από τα 16 του χρόνια και όσο πιο πολύ έκανε σπουδές γύρω από τη μουσική, όσο πιο πολύ ταξίδευε σε όλη την οικουμένη και ερμήνευε έργα των πιο σημαντικών μουσουργών, τόσο πιο πολύ ωρίμαζε ο ίδιος και μεγάλωνε η αγάπη του για τη μουσική. Πατρίδα του οι σκηνές του κόσμου για περίπου μισό αιώνα. Έχει τραγουδήσει σε 3.687 παραστάσεις ερμηνεύοντας 144 ρόλους. Επιπροσθέτως, έχει διευθύνει 526 παραστάσεις και έχει κάνει πάρα πολλές ηχογραφήσεις – πάνω από 100 δίσκους.
Ξεκίνησε τα πρώτα μαθήματα πιάνου σε ηλικία 8 ετών και χάρη στους γονείς του έλαβε τις βάσεις του μουσικού θεάτρου. Δεν είναι πολλοί οι καλλιτέχνες που έχουν διαγράψει μια τέτοια επιτυχημένη σταδιοδρομία.